نحوه-پذیرش-استارتاپ-ها-در-شتابدهنده-ها-بیزنس-مدل

پذیرش استارتاپ ها در شتابدهنده ها بر چه اساسی صورت می‌گیرد؟ (قسمت سوم: بیزنس مدل)

فاطمه صفوی پور

هر ایده و استارتاپ در ابتدای کار نیاز به تهیه دو مورد اساسی دارد: بوم مدل کسب و کار و نقشه کسب و کار
درواقع باتوجه به تجربیات ما استارتاپ ها یا ایده هایی که به طور منطقی و دقیق این دو مورد را تهیه کرده باشند، احتمال موفقیت بیشتری در جذب سرمایه گذار و پذیرش در روند شتابدهی شتابدهنده ها دارند. در این مطلب از سری پذیرش استارتاپ ها در شتابدهنده ها در خبرنامه سنجیده قصد داریم بوم مدل کسب و کار را به صورت جامع معرفی کنیم.

معرفی بوم مدل کسب و کار (Business Model Canvas)

بوم مدل کسب و کار یا بیزنس مدل ابزاری عالی برای کمک به شما در درک یک مدل کسب و کار به روش ساده و ساختاری است. استفاده از این بوم به بینش بهتر در زمینه های مختلف کسب و کارتان کمک می‌کند. زمینه هایی مانند مشتریانی که به آن ها خدمت می‌کنید، ارزش پیشنهادات و کانال های ارتباطی کسب و کارتان، چگونگی درآمد شرکت شما و ... . همچنین می‌توانید از بوم مدل کسب و کار برای مقایسه مدل کسب و کار خود با رقبا استفاده کنید. این مقایسه می‌تواند به شما در سنجش و به کارگیری مزیت رقابتی کسب و کارتان کمک کننده باشد تا مهره های بازی با رقبایتان را درست بچینید.

بوم مدل کسب و کار چیست؟

بوم مدل کسب و کار یک زبان مشترک برای توصیف، تجسم، ارزیابی و تغییر مدل های تجاری است. این منطق چگونگی ایجاد، ارائه و جذب ارزش توسط یک سازمان را توصیف می‌کند. درواقع شما در بوم مدل کسب و کار یک خلاصه جامع از کسب و کارتان را ارائه می‌کنید و در نقشه تجاری یا بیزنس پلن یک شرح کامل با بیان جزئیاتی مفید از کسب و کارتان را در اختیار دارید.

بوم_مدل-کسب-و-کار-بیزنس-مدل

بخش های مختلف بوم مدل کسب و کار

در زیر می‌توانید قسمت های مختلف بیزنس مدل را همراه با توضیحات مختصری از هرکدام مشاهده کنید. توجه داشته باشید این قسمت ها به ترتیب اولویت کامل کردن بیزنس مدل آورده شده اند:
1. دسته‌بندی مشتری سه دسته برتر را لیست کنید. به دنبال دسته هایی باشید که بیشترین درآمد را دارند.
2. ارزش پیشنهادی محصولات و خدمات شما چیست؟ کاری که برای مشتری خود انجام می دهید چیست؟
3. جریان های درآمد سه جریان درآمد برتر خود را لیست کنید. اگر کارهایی را رایگان انجام می دهید، آن ها را نیز در این قسمت اضافه کنید.
4. کانال ها چگونه با مشتری خود ارتباط برقرار می‌کنید؟ چگونه ارزش پیشنهادی را ارائه می‌دهید؟
5. روابط با مشتری یا مدیریت ارتباط با مشتری(CRM) چگونه رابطه خود را با مشتریانتان حفظ می‌کنید؟
6. فعالیت های کلیدی برای اجرای مدل کسب و کار خود هر روز چه کاری انجام می‌دهید؟
7. منابع کلیدی افراد، دانش، وسایل و پولی که برای اداره کار خود به آن نیاز دارید؛ چیست؟
8. شرکای اصلی شرکایی را که نمی‌توانید بدون آن ها تجارت کنید (نه تأمین کنندگان) ذکر کنید.
9. ساختار هزینه با مشاهده فعالیت ها و منابع، هزینه های اصلی خود را لیست کنید.

راهنمای قدم به قدم برای تدوین یک بیزنس مدل

در این قسمت از مطلب قصد داریم قسمت های مختلف یک بیزنس مدل یا بوم مدل کسب و کار را بررسی کنیم:

گام صفر: قبل ازین که شروع کنید!

شما می‌توانید از رقیبان خود چیز های زیادی یاد بگیرید. برخی از رقبا را انتخاب کنید و مدل های تجاری آن ها را ترسیم کنید. با داشتن این اطلاعات، بینش عمیقی در مورد آنچه مشتری می خواهد و آنچه جامعه هدف شما مایل به پرداخت آن هستند، خواهید داشت. با این کار شما تصویری واضح‌تر از چگونگی تأمین نیاز های مشتریان در کل صنعت و نه فقط در شرکت خود خواهید داشت و اطلاعات حیاتی در مورد این مبحث که چگونه سایر شرکت ها، بازار خود را ساخته‌اند؛ کشف خواهید کرد.


بهتر است قبل ازین که اقدام به شروع نوشتن بوم مدل کسب و کار کنید این موارد را تهیه کنید:

• یک تیم 3 الی 5 نفره متناسب با اهداف خود را جمع کنید.
• قسمت بزرگی از فضای دیوار را در نظر بگیرید.
• بوم را بر روی یک ورق بزرگ چاپ کنید یا بکشید.
• استیکی نوت ها و ماژیک ها در رنگ بندی های متفاوت را آماده کنید.
• 45 الی 60 دقیقه وقت بدون مزاحمت خالی کنید تا با تمرکز بر روی بیزنس مدل کسب و کارتان کار کنید.
در اینجا بهتر است اشاره کنیم اگر قسمتی از موارد بالا را در اختیار نداشتید مختارید از خلاقیت خود برای تهیه یک بیزنس مدل مناسب استفاده کنید.

گام یک: سطح بالا

با ترسیم نقشه کسب و کار در سطح بالا شروع کنید؛ فقط مهم‌ترین جنبه های مدل کسب و کار را بنویسید. سپس بلوک ها را به ترتیب اولویت مشخص شده در قسمت های قبل کامل کنید.
نکته: سعی کنید معیارهای خود را تا حد ممکن روشن کنید، تا شما و دیگران بعد از گذشت مدت سه ماه هنوز معنی آن ها را بفهمید. معیار های طرح شده پیچیده‌تر را از هم جدا کنید.

گام دو: بلوک های نوشته شده را به هم وصل کنید

پیوند دادن بلوک های ساختاری: هر ارزش پیشنهادی به یک بخش مشتری و یک جریان درآمد نیاز دارد. وقتی همه چیز روی تخته است، یک قدم عقب بروید. استراحتی کوتاه داشته باشید تا به پاسخ این سوالات بهتر فکر کنید: آیا چیزی را از دست نداده‌اید؟ چیزی را فراموش نکرده‌اید؟
نکته: اگر دسته های مشتری مختلفی دارید، بهتر است برای هر دسته مشتری از یک رنگ خاص در یادداشت هایتان استفاده کنید. به این ترتیب شما به راحتی می بینید که برای هر بخش چه ارزش پشنهادی و جریان درآمدی وجود دارد.

گام سه: وضعیت فعلی

ایده های وضعیت آینده را با آن چه اکنون در جریان است مخلوط نکنید. همچنین بخش های مختلف سازمان را نیز با یکدیگر مخلوط نکنید!
نکته: اگر در یک سازمان بزرگ کار می‌کنید، ممکن است ارزش های پیشنهادی و مدل های تجاری مختلفی پیدا کنید. در این صورت از بخش های مختلف سازمان بخواهید که مدل های کاری خود را ترسیم کنند. بعد می‌توانید آن ها را مقایسه کنید.

گام چهار: مرور

اگر هر بخش مشتری با ارزش پیشنهادی و جریان درآمد مرتبط است، یک گام به عقب برگردید. اطمینان حاصل کنید که همه چیز در سمت چپ بوم برای پشتیبانی از سمت راست بوم مورد نیاز است. هر چیز دیگری غیر ازین توازن باشد می‌تواند پاک شود.

در پایان باید عملکرد کسب و کار خود را برای هر یک از سوالات زیر ارزیابی کنید (از یک تا 10 نمره دهید) :
• مدل کسب و کار شما چقدر قابل مقیاس است؟
• آیا مدل کسب و کار شما درآمد مکرر دارد؟
• آیا قبل از خرج درآمد دارید؟
• چه مقدار از کار توسط دیگران انجام می‌شود؟
• آیا مدل کسب و کار شما محافظت داخلی از رقابت را فراهم می‌کند؟
• مدل تجاری شما بر اساس چه ساختار هزینه‌ای است؟

گام پایانی: ایجاد تاثیر

نکته: از یک گرافیست بخواهید مدل کسب و کار شما را مصور سازی کند. این امر هنگامی که بیزنس مدلتان را با دیگران به اشتراک گذاشتید بر روی آنان تاثیر بیشتری می‌گذارد و فهم آن را برای دیگران آسان تر می‌کند.

از بوم مدل کسب و کار خود یک عکس فوری بگیرید تا در آینده برای به اشتراک گذاشتن با دیگران(سرمایه گذاران و ...) یک مرجع فوری داشته باشید.
• از اعضای تیم بخواهید درباره مدل کسب و کار با یکدیگر گفتگو کنند.
• اعضای تیم را فعال کنید تا به طور فعال 1-2 نقطه کور را در بیزنس مدل جستجو کنند.
• معیارهای طراحی را فیلتر کنید.
• فرضیات خود را آزمایش کنید.

این مطلب را با دوستانتان به اشتراک بگذارید
کپی
لینک